Khái niệm về các phần mềm lưu động(portable apps)

1. Khái niệm:
- “Phần mềm nào có thể chạy trực tiếp mà không cần cài đặt  phần mềm đó được xem là “portable””  để đơn giản, bạn có thể hiểu như vậy. Nếu phân tích sâu hơn, thuật ngữ “portable apps” có thể phân tích như sau:
+ Portable: có thể di chuyển, mang đi mang lại, tính di động.
+ Apps: (applications) các phần mềm ứng dụng
 portable apps: ý chỉ các phần mềm có khả năng sử dụng ở bất cứ đâu mà không cần phải cài đặt.
 
2. Một số phần mềm portable đang phổ biến:
- Portable FireFox: trình duyệt web đa năng, nhanh hơn trình Internet Explorer của Microsoft rất nhiều.
- Portable FlashFXP: download & upload dữ liệu thông qua giao thức FTP
- Portable Flashget, Portable IDM: 2 trong số rất nhiều trình tăng tốc download dữ liệu hiện thời. Tuy nhiên, có thể nói, đây là 2 chương trình tốt nhất & phổ biến nhất.
 
3. Một số trang web download các phần mềm portable:
- Bạn có thể tham khảo qua các trang web nổi tiếng sau:
+ http://www.sourceforge.net/portableapps/
+ http://portableapps.com
+ http://www.portablefreeware.com/

4. Portable hóa 1 phần mềm:
- Không gì thích cho bằng được tự mình thực hiện “portable hóa” cho 1 phần mềm mà mình thích. Tuy nhiên, thích là 1 chuyện, làm được hay không lại là chuyện khác !.
- Nhìn chung, việc portable hóa cho 1 phần mềm có 1 số nét chung sau:
+ Không hề có quy tắc chung nào với việc portable hóa cho tất cả các phần mềm (nghe có vẻ hơi buồn cười, nhưng sự thật là vậy. Ứng với mỗi phần mềm, phải có 1 cách riêng).
+ Thông thường, người ta chỉ thực hiện portable hóa đối với những phần mềm nhỏ (thực tế, đã có Portable Photoshop  1 phần mềm dạng portable không hề nhỏ chút nào. Nhưng tôi khuyên bạn – những người mới chập chững bước vào thế giới portable – hãy quên ý tưởng đó đi !).
 
5. Từ đơn giản nhất ...
- Lấy 1 ví dụ ! Giả sử tôi muốn portable hóa trình Unikey – bộ gõ tiếng Việt đa năng với 1 giao diện thân thiện, vốn đã rất quen thuộc với người Việt Nam – tôi tiến hành làm như sau:
+ Tải & cài đặt Unikey (chọn phiên bản nào là tùy bạn, tính đến thời điểm bài viết này ra đời, đã có Unikey 4.0 beta. Riêng tôi, tôi vẫn thích phiên bản 3.63 hơn)
+ Sau khi cài đặt xong, bạn vào folder cài đặt của chương trình (thông thường là C:Program FilesUniKey)  kết quả:
 

 
 đây chính là những gì mà trình Unikey đã cài đặt vào máy bạn. Để portable nó, bạn tiến hành làm (liều) như sau:
- Copy toàn bộ các file này sang 1 folder khác (lên trực tiếp trên USB càng tốt)
- Nhấp chạy file UnikeyNT.exe, nếu trình Unikey xuất hiện, nghĩa là bạn đã thực hiện thành công việc portable hóa cho Unikey, còn ngược lại, bạn phải làm lại từ đầu.
- Thực tế, để chạy được Unikey, bạn chỉ cần 2 file UnikeyNT.exe và ukhook35.dll là đã có thể xem như có trong tay bản Portable Unikey !.
 kinh nghiệm rút ra:
- Để thực hiện portable hóa cho 1 phần mềm nào, thường theo các bước sau:
+ Cài phần mềm đó vào hệ thống
+ Copy toàn bộ những gì có trong C:Program Files sang 1 folder khác
+ Chạy lại chương trình (từ folder mới copy sang), nếu chương trình vẫn chạy được coi như thành công.
- Ngoài ra, nếu công phu, dầy công hơn 1 chút, bạn có thể:
+ Lược bỏ các file không còn thiết của chương trình (giống như với trình Unikey ở trên)
+ Đóng gói lại chương trình (thường thì dùng WinRAR, WinZIP, v.v... để chuyển chương trình (portable) thành dạng nén tự bung).
 
6. ... Đến phức tạp nhất !
- Để làm được Portable Unikey, điều này hết sức dễ dàng. Nhưng giả sử tôi muốn có Portable Windows Media Player 10 thì sao ? Xin thưa với bạn là: 2 chuyện khác nhau 1 trời vực.
- Đây là tất cả những gì có trong folder C:Program FilesWindows Media Player
 
  tuy nhiên, nếu bạn copy nguyên folder này & mang nó sang 1 máy khác (không có WMP10) để chạy  WMP10 chạy được ... mới là chuyện lạ ?
 tại sao ? Đơn giản vì, quá trình cài